Het verschijnsel hoesten wijst niet altijd op bronchitis, een ontsteking van de vertakkingen links en rechts van de luchtpijp. Prikkelingen van de luchtpijp en de keel kunnen ook een hoestprikkel veroorzaken. Kenmerk is een droge, niet productieve hoest. Hoesten als gevolg van bronchitis daarentegen is wel productief, dat wil zeggen gepaard gaande met het ophoesten van slijm.
 

Uitdroging

Een veel voorkomende oorzaak van hoesten, waaraan vaak niet wordt gedacht, is uitdroging van onder meer de keel door te weinig drinken. Het is verbazingwekkend hoe weinig sommige mensen soms drinken. Dorst is een signaal van uitdroging en wanneer men met drinken wacht tot het moment dat men dorst krijgt, is men te laat. Wanneer te weinig drinken de oorzaak is van het chronisch hoesten, dan kunnen twee tot drie liter vocht per dag de klacht doen verdwijnen. Alleen bij hartklachten als hartfalen mogen niet die hoeveelheden worden gedronken, omdat dat het hart te veel zou belasten. Dat geldt vooral bij oedeemvorming, ophoping van vocht in het weefsel, in het bijzonder in de benen. Het begin van oedeemvorming merkt men al doordat 's avonds de schoenen meer knellen of doordat men 's nachts één keer of vaker uit bed moet om te plassen.
Als drinken wordt aanbevolen: kraanwater, mineraalwater van een goede kwaliteit en bij voorkeur een kruidenthee of groene thee. Liever geen of niet te veel gewone thee of koffie, en zeker alcoholische dranken horen in dit geval in dit rijtje niet thuis. Een niet te onderschatten bijkomstigheid is dat ook de nieren van deze maatregel profiteren.
 

Roken

Een volgende oorzaak is tabakrook, waarvan bekend is dat deze de slijmvliezen uitdroogt. Dat geldt niet alleen voor de rokers zelf, maar ook voor passieve rokers. Ook wanneer binnen niet wordt gerookt, dan heeft men in de kleren nog steeds deeltjes nicotine enzovoort die kunnen belasten. Vooral kinderen kunnen ernstig lijden onder de rookgewoonten van een of beide ouders en dat wordt nog erger wanneer er ook nog regelmatig bezoekers komen die roken.
 

Keelontstekingen

In de keelholte bevinden zich veel virussen die onder andere hoesten tot gevolg kunnen hebben. In de winter zal dat meer voorkomen dan in de zomer. Virussen aantonen is niet eenvoudig en in de praktijk zal dat dan ook, behalve in uitzonderlijke gevallen, niet gebeuren. Hoewel algemeen bekend is dat virussen niet reageren op antibiotica worden deze toch vaak voorgeschreven. Het beste is om deze achterwege te laten omdat ze niets doen, maar wel het immuunsysteem enorm belasten. Dat immuunsysteem hebben we op dat moment hard nodig omdat dit het enige bestrijdingsmiddel is tegen virussen. Veel drinken en niet (passief) roken helpen hierbij.
Infecties van de bovenste luchtwegen worden hoogst zelden veroorzaakt door bacteriën. Alleen dan zou een behandeling met antibiotica voorzichtig kunnen worden overwogen. Is er sprake van een echte angina, dan vraagt dat de aandacht van de arts vanwege de mogelijk later optredende complicaties als acute reuma en nier- of hartaandoeningen.
 

Allergieën

Het verschijnsel hoesten kan zich ook voordoen bij allergieën. Dit gaat meestal gepaard met het opzwellen van de slijmvliezen, beginnend in de keelholte. Soms gaat dat over in astmatische bronchitis. In het ergste geval kan het leiden tot chronische astma.
Berucht zijn allergische reacties op berkenbomen, in de regel vooral in april. Het hoesten kan ernstige vormen aannemen. Mensen die allergisch reageren op berken kunnen het beste in die periode ook geen appels, hazelnoten en wortelen eten. De ervaring heeft geleerd dat men daar dan ook allergisch op kan reageren.
 

Zuurbranden

Bij zuurbranden, in het bijzonder wanneer de maaginhoud via de slokdarm naar boven komt (reflux), kan de keelholte behoorlijk geprikkeld worden waardoor er hoestreflexen ontstaan. Ook kan er iets van wat naar boven komt in de luchtweg terecht komen en zodoende een ernstige hoestprikkel veroorzaken. Gebeurt dit regelmatig dan kan de keelholte licht ontstoken raken en behalve hoesten kan er heesheid optreden.
De hier aangewezen remedie is om het zuurbranden tegen te gaan door het neutraliseren van de zuren door middel van basische mineralen (Nemabas, Alkala, enzovoort), maagzout en eventueel kortstondig door natrium-bicarbonaat.
 

Homeopathische remedies bij hoesten

In de homeopathie is het niet altijd van belang wat de oorzaak is van het hoesten, het passende middel wordt vooral gezocht op basis van de begeleidende symptomatiek:

• Bij het acuut optreden van hoesten: Aconitum D30; drie maal om de twee uur 5 granulen (korrels) en aansluitend om de twaalf uur drie maal 5 granulen Belladonna D30.
• Bij langdurig aanhoudend hoesten: Kalium jodatum D3; drie maal daags 5 granulen.
• Bij, weinig productief, blaffend hoesten in het bijzonder bij kinkhoest: drie maal per dag 5 granulen Cuprum metallicum D12.
• Bij stekende pijn op de borst, pijnlijke gewrichten en veel dorst: Bryonia D6; tot verbetering intreedt ieder uur 5 granulen.
• Bij klachten als hiervoor, maar zonder dorst: Rumex crispus D6; ieder uur 5 granulen.
• Bij weinig productief hoesten met heesheid: Spongia D6; tot verbetering intreedt elke twee uur 5 granulen. Dit middel kan ook dienst doen bij pseudo-kroep.
• Bij hoesten alsof men dreigt te stikken, soms gepaard gaande met neusbloedingen, en bij een rood hoofd: Drosera D6; drie maal per dag 5 granulen.
• Bij 's nachts hoesten met ademnood en soms braken: Ipecacuanha D4; drie maal per dag 5 granulen.
• Hoesten met kokhalsneiging: Ipecacuanha D3 of Coccus cacti; D3 drie maal daags 5 granulen.
• Wanneer hoesten bij het gaan liggen erger wordt: Hyoscyamus niger D6; drie maal daags 5 granulen.
• Chronisch hoesten ten gevolge van zuurbranden: Argentum nitricum D12; twee maal per dag 5 granulen.

NB De granulen worden onder de tong gedaan en vervolgens laat men deze wegsmelten. Het is het beste om de granulen een half uur vóór of twee uur na het eten te nemen.

Bert Kloosterman, natuurgeneeskundige / www.gezondbeterworden.nl / info@gezondbeterworden.nl / 0543 565253

Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 37e jaargang 2012, Nr. 217, bladzijde 12