Deze ziekte is een ernstige, chronische ontsteking van het spijsverteringskanaal, van mond tot anus. De ziekte van Crohn hoort tot de chronische inflammatoire (= ontstekings) darmziekten die meestal met de Engelse term 'inflammatory bowel disease' (IBD) aangeduid worden. Er is sprake van een overdreven reactie van het afweersysteem, mogelijk op bacteriën in de darm.

Deze aandoening begint meestal bij jonge volwassenen (15-35 jaar) en vertoont verzweringen, die vooral voorkomen in het laatste deel van de dunne darm, maar ook in andere delen van het darmstelsel, alsmede in de maag, de slokdarm en de mond (in de vorm van aften). Mogelijke oorzaken zijn:

• genetische predispositie; de aanwezigheid van een familielid met IBD is in feite de sterkste risicofactor.
• infecterende stoffen; virussen, bacteriën (infecties tijdens de zwangerschap en vroeg in het leven).
• immunologische afwijkingen; afwijkingen in het afweersysteem.
• voedingsfactoren; suiker, bepaalde vetten, cola, kauwgum en chocolade en het vaak eten van fastfood zijn verdacht; mensen die de ziekte van Crohn kregen, bleken voor hun ziekte veel meer suiker en minder fruit, groenten en voedingsvezels te gebruiken dan gezonde mensen.
• verstoring van de darmflora; de darmflora bij patiënten met Crohn is flink verstoord.
• roken; dit is een risicofactor voor het ontstaan en tevens beïnvloedt roken het ziekteverloop ongunstig; de combinatie roken en het gebruik van de anticonceptiepil is wat betreft het ziekteverloop het slechtst.
• stress; langdurige negatieve stress.

De symptomen kunnen zeer wisselend zijn. Het begint meestal sluipend met vage buikklachten, onwel zijn en veranderingen in de stoelgang. Later worden de darmklachten duidelijker: chronische, meestal niet-bloederige diarree, pijn in de onderbuik, wisselende koorts, slechte eetlust, vermagering, bloedarmoede, lusteloosheid e.d. Vaak worden fistels, kloven en zweren vastgesteld.

Als complicatie kunnen perforaties, abcessen, vernauwingen en fistels optreden tussen de dunnedarmlissen onderling of met dikkedarm, blaas, genitaliën of voorste buikwand.

Er is een sterk verhoogde kans op dikkedarmkanker. Bij alle chronische ontstekingen kan ontaarding optreden. Net als bij colitis ulcerosa neemt bij patiënten met de ziekte van Crohn het risico op colonkanker toe naarmate een groter deel van de dikkedarm is aangedaan en de ziekteduur langer is.

De gevolgen van Crohn kunnen zijn: bloedarmoede, te weinig eiwit in het bloed, tekort aan foliumzuur, ijzer, magnesium, kalium, zink, vitamine A, C, D en B12. Het tekort aan magnesium kan leiden tot darmkrampen; zink- en vitamine D-tekort vermindert de afweer tegen infecties. IJzer- en vitamine B12-tekort kan de oorzaak zijn van de bloedarmoede. Kaliumtekort kan leiden tot hartritmestoornissen / hartdood en kan een rol spelen bij het ontstaan van darmkanker. Vitamine A en C-tekort bevordert eveneens het ontstaan van kanker.

Voedingsadviezen 

Gebruik volwaardige (dus bij voorkeur biologisch gekweekte) voedingsmiddelen, verse groenten en fruit (elke dag). Beperk het gebruik van zuivelproducten, want zuivel belast het immuunsysteem. Eet bij voorkeur zure zuivelproducten, met name Biogarde (helpt bij herstel van de darmflora).

Neem van oktober tot april elke dag een paplepel Levertraan (bevat vitamine A en D en afweerstimulerende stoffen, waardoor de kans op darmkanker verkleind wordt) Gebruik geen suiker, beperkt honing en /of oersuiker. Drink geen of weinig slappe koffie, maar wel elke dag een glas bosbessensap (gaat ontsteking tegen in de darmen, versterkt de bloedvatwanden). Een schijf verse ananas voor de warme maaltijd bevordert de spijsvertering. Neem elke dag een paplepel koudgeperste plantaardige olie, zoals zonnebloem-, olijf-, saffloer- of maïsolie (bevat vitamine E). Met 3 x daags 2 ml Hylac forte (10 ml, Steigerwald / Homeoropa) kan de normale zuurgraad in de darmen (pH <4) hersteld worden.

Bij vastgestelde tekorten aan kalium, magnesium, ijzer en zink, flinke porties groente(sappen) gebruiken en zo nodig extra mineralen in de vorm van voedingssupplement(en) slikken. Extra vitamine C wordt aanbevolen.

Homeopathische behandeling

Prof. dr. Dorcsi adviseert:

• bij nerveuze oorzaken: Ambra grisea D3 / Argentum nitricum D12.
• bij ernstige ontsteking met diarree en dorst naar kleine beetjes water: Arsenicum album D6
• bij gejaagde, angstige zoetekauwen: Argentum nitricum D12
• bij zeer ernstige ontstekingen: Mercurius corrosivus D12
• bij vermagering: Abrotanum D3.

Verdere informatie / brochure voedingsadviezen:
Crohn / Colitis Ulcerosa Vereniging Nederland (CCUVN),
Houttuinlaan 4b, 3447 GM Woerden; tel. 0348 420780;
website www.crohn-colitis.nl; E-mail: info@crohn-colitis.nl

Aanbevolen boek: Leven met langdurige darmziekten;
Geert D´Haens en Paul Rutgeerts; € 12,95, Lannoo / Terra. ISBN 90-209-3257-8.

Ook bij de apotheker zijn de diverse boekjes over IBD verkrijgbaar.

L.P. Huijsen, arts voor homeopathie en natuurgeneeswijze

Oorspronkelijk gepubliceerd in De Natuur Uw Arts, 29e jaargang  2004, Nr. 170, bladzijde 30