Bewegen, gezond van binnen en van buiten

Uit: Nr. 281, sep/okt 2022

Dat bewegen bij een gezonde leefstijl hoort, is geen verrassing. Toch is het goed om even stil te staan bij wat bewegen nu eigenlijk met je doet. 

Heleen van Cronenberg, beweegcoach, gaat in dit artikel in op de effecten van bewegen op onze fysieke en mentale gezondheid. Ook geeft ze concrete tips en voorbeelden om aan de slag te gaan.

Bewegen heeft een positief effect op onze gezondheid. Voor de meeste kwalen en klachten bestaat er uiteindelijk een behandeling, maar voorkomen blijft natuurlijk beter dan genezen. Daarom is het belangrijk om voldoende te bewegen, zodat ons lichaam een natuurlijke bescherming opbouwt. Door te fietsen, te wandelen of door bijvoorbeeld aan krachttraining te doen, zetten we ons lichaam aan het werk. En daar plukken we direct de vruchten van.

Neurotransmitters

Door te sporten maakt ons lichaam stofjes aan die een preventieve uitwerking hebben. Die stofjes noemen we neurotransmitters. Ze vormen de link tussen enerzijds de hersenen en anderzijds de rest van het lichaam. Deze neurotransmitters zijn van nature aanwezig in je lichaam. Ik loop er even langs:

· Bij lichamelijke inspanning komt endorfine vrij, een natuurlijke pijnstiller en bestrijder van stress.

· Bij een meer intensieve inspanning komt adrenaline vrij, dit helpt bij het op gang brengen van de bloedsomloop en zorgt – u herkent dat vast wel – voor een betere focus. Dit heeft als bijkomend effect dat het immuunsysteem ook nog eens beter werkt.

· Het zogeheten ‘gelukshormoon’, serotonine, komt al vrij bij lichte inspanning zoals een yogasessie of wandeling. Dit stofje zorgt voor een beter geheugen, helpt bij de spijsvertering en heeft een positieve werking op het slaapritme en onze stemming.

· Tot slot helpt bewegen ook bij de aanmaak van dopamine. Dit stofje geeft een prettig gevoel én stimuleert de spieren.

 

Kortom: beweging zet het lichaam aan het werk, waardoor er stofjes vrijkomen die op een natuurlijke wijze onze gezondheid bevorderen. Dat betekent dat we tijdens het sporten niet alleen aan de lichamelijke gezondheid werken, maar tegelijkertijd het mentale welzijn verbeteren. Door te bewegen verminderen eventuele angstgevoelens, worden positieve emoties gestimuleerd en werken we aan onze sociale gezondheid.

Hoe ouder, hoe belangrijker

De positieve effecten van bewegen gelden voor jong en oud. Er zijn echter redenen waarom het op hogere leeftijd nóg belangrijker wordt om bewust met bewegen aan de slag te gaan. De ‘botdichtheid’ bijvoorbeeld, neemt met de jaren steeds meer af, waardoor het belang van sterke spieren juist weer toeneemt. Door te bewegen stimuleren we die spieren. En en passant rem je de afname van botdichtheid ook nog eens.

Tijdens het zitten worden onze botten niet belast en hoeven de spieren weinig inspanning te leveren. Zorg dus dat u geen lange perioden achter elkaar volledig stil zit.

Wist u dat u de voordelen van bewegen al ervaart door slechts een paar uur per week matig intensief te oefenen? Vooral tijdens het wandelen zetten we onze botten en spieren aan het werk: ze moeten het lichaam ondersteunen. Enige regelmaat in dat bewegen is van belang: dan ‘verleren’ de botten en spieren het kunstje niet. Dit houdt in dat activiteiten zoals wandelen en fietsen, waarbij onze hartslag iets toeneemt zonder buiten adem te raken, al voldoende zijn. Het doel is immers niet om topsporter te worden, maar om fit te blijven en ons gezond te voelen.

Hoe doe ik dat?

De voordelen van bewegen zijn duidelijk, maar het kan best lastig zijn om genoeg beweging in ons leven te integreren. De hamvraag is dan ook: hoe zorg ik ervoor dat ik genoeg beweeg? De meest voor de hand liggende activiteiten zijn wandelen en fietsen. Ze zijn eenvoudig, vergen weinig voorbereiding en het is sowieso gezond om in de buitenlucht te zijn. Zo bent u niet alleen bezig met het versterken van botten en spieren, maar neemt u tegelijkertijd de positieve werking mee van frisse lucht en – met een beetje geluk – zonlicht. Zorg er in ieder geval voor dat u iedere dag minimaal een half tot een heel uur actief bent. Dan is het lichaam lang genoeg in beweging geweest om de activiteit om te zetten (de neurotransmitters!) in positieve effecten op uw gezondheid.

Variatie

Ook al zijn wandelen en fietsen absoluut goede manieren om in beweging te komen, het is belangrijk om daarnaast ook andere manieren te vinden om actief bezig te zijn. Ook hier geldt dat er meerdere wegen naar Rome leiden.

Spieren bijvoorbeeld, traint u extra met een krachttraining. Dat kan met specifieke oefeningen, met of zonder gewichten. Maar dat hoeft niet: er zijn genoeg alledaagse activiteiten die de spieren ook stimuleren. Opstaan, de tuin aanharken, traplopen of de hond uitlaten (en af en toe een tak oprapen en weggooien), het vraagt allemaal om spieractiviteit. Juist door op verschillende manieren in beweging te zijn, gebruiken we telkens weer andere spieren. Dit zorgt ervoor dat we ook op hogere leeftijd in staat blijven om vrijuit te bewegen, we behouden daardoor ook een betere houding.

Voorbeelden van activiteiten die we tot op latere leeftijd kunnen blijven beoefenen zijn tennis, dansen, zwemmen en yoga. Door de wandelingen en fietstochten hiermee af te wisselen wordt het lichaam dus op meerdere manieren versterkt. Dit helpt ons om beter in ons vel te zitten, om gezonder in het leven te staan.

Beweegtips en video’s

Er zijn dus genoeg manieren om te bewegen, maar het is inderdaad niet altijd even makkelijk om hier zelf invulling aan te geven. Zeker als het gaat om het versterken van de spieren is het niet voor iedereen vanzelfsprekend hoe dit moet. Daarom help ik u graag op weg.

Om direct aan de slag te gaan kunt u bijvoorbeeld de workoutvideo’s gebruiken die u op mijn site vindt. Hierin wordt stap voor stap uitgelegd hoe u uw spieren traint. Het is een soort introductie voor het trainen van alle spieren, om een goede balans te behouden en geen spiergroepen te vergeten. Kijk maar eens bij: besteoefeningenthuis.nl/workout-per-spiergroep.

Heleen van Cronenberg, beweegcoach

https://vancronenbergsport.nl/